KRAS
Mutacija (G12C, G12D, G12V, G13D, Q61 i druge); rijetko amplifikacija
Odricanje odgovornosti. Sadržaj na ovoj stranici služi isključivo u edukativne svrhe i ne zamjenjuje pregled, dijagnozu, terapijsku preporuku ili razgovor s kvalificiranim zdravstvenim radnikom.
Klinička uloga
KRAS ima dvojaku ulogu: (1) negativni prediktivni biomarker — mutacije KRAS/NRAS u egzonima 2, 3 i 4 isključuju korist od anti-EGFR antitijela u mCRC-u (PRIME); (2) pozitivni prediktivni biomarker — KRAS G12C je meta kovalentnih G12C inhibitora (CodeBreaK 100 u NSCLC-u). Ostale KRAS varijante (G12D, G12V…) trenutno nemaju standardnu ciljanu terapiju izvan kliničkih studija.
Šta je KRAS
KRAS je GTP-aza koja prenosi signal od receptora (npr. EGFR) prema MAPK putu. Mutacije zaključavaju protein u aktivnom stanju.
KRAS je mutiran u oko 25–30% NSCLC-a (adenokarcinom), oko 40% kolorektalnih karcinoma i >90% duktalnih adenokarcinoma pankreasa. G12C čini oko 13% NSCLC-a i 3–4% CRC-a.
KRAS kao negativni prediktor u CRC-u
Anti-EGFR antitijela djeluju samo ako je put nizvodno od EGFR-a intaktan. Mutirani KRAS ili NRAS signal šalje neovisno o EGFR-u, pa blokada receptora ne koristi i može biti štetna u kombinaciji s određenim hemoterapijama.
Šta pacijent treba znati
KRAS promjena u tumoru je stečena, a ne nasljedna.
Nalaz pomaže ljekaru izabrati lijekove koji imaju šansu djelovati i izbjeći one koji neće pomoći.
Precizne alteracije
- G12C
- G12D, G12V, G12A, G12R i druge kodon 12 varijante
- G13D i druge kodon 13 varijante
- Q61X (egzon 3), K117 i A146 (egzon 4)
- KRAS amplifikacija
Relevantni tumori, histologija i klinički kontekst
- NSCLC — KRAS G12C, uznapredovala bolest nakon prethodne sistemske terapije.
- Kolorektalni karcinom (mCRC) — prošireni RAS status prije prve linije (anti-EGFR odluka).
- mCRC — KRAS G12C, kasnije linije (G12C inhibitor + anti-EGFR).
- Karcinom pankreasa — KRAS mutiran u >90% slučajeva; KRAS wild-type tumori zahtijevaju traženje alternativnih drivera (npr. fuzije NTRK, NRG1, BRAF).
Preporučeni uzorak i metode
FFPE tumorsko tkivo (primarni tumor ili metastaza — RAS status je u CRC-u visoko konkordantan). Plazma ctDNA kao dopuna ili pri praćenju stečene rezistencije.
- NGS (DNA) sa obuhvatom KRAS i NRAS egzona 2, 3 i 4 te BRAF
- Validirani PCR za proširene RAS hotspotove (mora uključivati sve preporučene kodone)
- Plazma ctDNA NGS — uz oprez kod male tumorske mase
Značenje nalaza
Pozitivan nalaz
Pozitivan nalaz znači da je detektirana tačno navedena KRAS varijanta. Kod G12C nalaz otvara mogućnost ciljane terapije u definiranim indikacijama; kod drugih varijanti u mCRC-u nalaz prije svega znači da anti-EGFR antitijela nisu indicirana.
Negativan nalaz
„RAS wild-type“ nalaz je pouzdan samo ako je test pokrio sve preporučene kodone KRAS i NRAS te uz adekvatnu celularnost. Kod NSCLC-a negativan KRAS nalaz upućuje na nastavak traženja drugih driver alteracija.
Ograničenja
Analitička
- Test ograničen na KRAS egzon 2 nije dovoljan za odluku o anti-EGFR terapiji u mCRC-u.
- Niska tumorska celularnost i subklonalne varijante mogu biti ispod granice detekcije.
- Plazma ctDNA može otkriti i subklonalne mutacije stečene tokom terapije, što zahtijeva oprezno tumačenje.
Klinička
- Strana primarnog tumora (lijevi vs. desni kolon) dodatno utiče na izbor terapije kod RAS wild-type mCRC-a.
- KRAS G12C inhibitori u CRC-u imaju smisla tek u kombinaciji s anti-EGFR blokadom.
- Ko-mutacije (STK11, KEAP1) kod KRAS-mutiranog NSCLC-a mogu uticati na odgovor na imunoterapiju.
- Regulatorni status, dostupnost lijeka i refundacija su odvojena pitanja od kliničke primjenjivosti nalaza.
- Konačnu odluku donosi multidisciplinarni / molekularni tumor board uz uvid u cjelokupnu kliničku sliku.
ESCAT procjene po kontekstu
ESCAT tier vrijedi za tačnu kombinaciju alteracije, tumorskog konteksta, kliničke situacije i terapije — ne za gen u cjelini.
KRAS G12C
ESCAT: nije klasificirano- Tumor / histologija
- NSCLC
- Stadij / klinički kontekst
- Uznapredovala bolest nakon prethodne sistemske terapije
- Terapija
- KRAS G12C inhibitori (klasa)
- Okvir
- ESMO ESCAT — osnovni okvir (2018) · provjereno 2026-10-16
ESMO preporuke (2024) svrstavaju KRAS G12C u NSCLC-u među ESCAT I mete; tačan podnivo ovdje se ne navodi bez direktne provjere u tabeli izvora.
Izvori: [1] [2] [3] [9]
KRAS/NRAS mutacije (egzoni 2–4)
ESCAT: nije klasificirano- Tumor / histologija
- Kolorektalni karcinom (mCRC)
- Stadij / klinički kontekst
- Prije odluke o prvoj liniji
- Terapija
- Negativni prediktor za anti-EGFR antitijela
- Okvir
- ESMO ESCAT — osnovni okvir (2018) · provjereno 2026-10-16
ESCAT rangira mete za ciljanu terapiju; uloga RAS-a kao negativnog prediktora iskazuje se kroz smjernice i studije (PRIME), a ne kroz ESCAT tier.
Izvori: [1] [2] [3] [10]
KRAS G12D / G12V / druge
ESCAT: nije klasificirano- Tumor / histologija
- NSCLC, CRC, karcinom pankreasa
- Stadij / klinički kontekst
- Uznapredovala bolest
- Terapija
- Nema standardnog ciljanog pristupa izvan kliničkih studija
- Okvir
- ESMO ESCAT — osnovni okvir (2018) · provjereno 2026-10-16
Citirani izvori ne daju ESCAT tier za ove varijante.
Izvori: [1] [2] [3]
Terapijski status
Za KRAS G12C postoje kovalentni inhibitori (sotorasib, adagrasib) odobreni od FDA u NSCLC-u nakon prethodne terapije, te u kombinaciji s anti-EGFR antitijelom u mCRC-u. Za druge KRAS varijante ciljani lijekovi su u kliničkim studijama. Lijekovi se ne navode kao preporuka niti potvrda dostupnosti u BiH.
Odobreno
Regulatorna odluka nadležne agencije za konkretan lijek i indikaciju.
Preporučeno smjernicama
Stav stručnih smjernica — nije isto što i odobrenje.
Dostupno
Test ili lijek se praktično može dobiti u datoj ustanovi/zemlji.
Refundirano
Trošak pokriva sistem zdravstvenog osiguranja.
Regulatorni status
FDA je odobrila KRAS G12C inhibitore uz companion dijagnostike na tkivu i plazmi; RAS testovi su i companion dijagnostike za anti-EGFR antitijela u mCRC-u. Tačan par lijek–test, indikacija i tip uzorka (tkivo ili plazma) provjeravaju se na FDA listi odobrenih companion dijagnostika i u biblioteci „Companion dijagnostika“ na ovom portalu.
Izvori: [4]
Odobrenje lijeka (EMA) i status IVD testa prema Uredbi (EU) 2017/746 (IVDR) su odvojeni regulatorni putevi; odobrenje lijeka ne podrazumijeva dostupnost IVDR-usklađenog testa u datoj zemlji.
Izvori: [5] [6]
1) Registracija lijeka u ALMBiH; 2) laboratorijska validacija konkretnog testa; 3) klinička dostupnost testiranja i terapije u ustanovi; 4) refundacija (esencijalne i bolničke liste). Ova stranica ne tvrdi da je bilo koji lijek registriran ili refundiran u BiH bez provjere u izvoru.
Izvori: [7] [8]
FDA odobrena companion dijagnostika
Parovi lijek–test iz FDA liste odobrenih companion dijagnostičkih uređaja koji se odnose na ovaj biomarker (19 unosa).
| Gen | Alteracija | Tip tumora | Lijek | Odobreni test | Uzorak | Platforma |
|---|---|---|---|---|---|---|
| KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Adagrasib | Agilent Resolution ctDx FIRST assayResolution Bioscience, Inc. | cfDNA iz plazme | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy | cobas KRAS Mutation TestRoche Molecular Systems, Inc. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | cobas KRAS Mutation TestRoche Molecular Systems, Inc. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | CRCDx RAS Mutation Detection Assay KitEntroGen, Inc. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | FoundationOne CDxFoundation Medicine, Inc. | FFPE tkivo | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy | FoundationOne CDxFoundation Medicine, Inc. | FFPE tkivo | NGS |
| KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Sotorasib | Guardant360 CDxGuardant Health, Inc. | cfDNA iz plazme | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy | ONCO/Reveal Dx Lung & Colon Cancer Assay (O/RDx-LCCA)Pillar Biosciences, Inc. | FFPE tkivo | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | ONCO/Reveal Dx Lung & Colon Cancer Assay (O/RDx-LCCA)Pillar Biosciences, Inc. | FFPE tkivo | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy | xT CDxTempus Labs, Inc. | FFPE tkivo (uz uparen normalni uzorak iz krvi ili pljuvačke) | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | xT CDxTempus Labs, Inc. | FFPE tkivo (uz uparen normalni uzorak iz krvi ili pljuvačke) | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | Praxis Extended RAS PanelIllumina, Inc. | FFPE tkivo | NGS |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Sotorasib | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Adagrasib | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Adagrasib + Cetuximab | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Sotorasib + Panitumumab | therascreen KRAS RGQ PCR KitQiagen Manchester, Ltd. | FFPE tkivo | PCR |
| KRAS | Wild-type (bez mutacije) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab | MI Cancer Seek (MCS)Caris Life Sciences | FFPE tkivo | NGS |
- KRASNGS
Adagrasib
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Odobreni test:
- Agilent Resolution ctDx FIRST assay — Resolution Bioscience, Inc.
- Uzorak:
- cfDNA iz plazme
- KRASPCR
Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- cobas KRAS Mutation Test — Roche Molecular Systems, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- cobas KRAS Mutation Test — Roche Molecular Systems, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- CRCDx RAS Mutation Detection Assay Kit — EntroGen, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- FoundationOne CDx — Foundation Medicine, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- FoundationOne CDx — Foundation Medicine, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Sotorasib
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Odobreni test:
- Guardant360 CDx — Guardant Health, Inc.
- Uzorak:
- cfDNA iz plazme
- KRASNGS
Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- ONCO/Reveal Dx Lung & Colon Cancer Assay (O/RDx-LCCA) — Pillar Biosciences, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- ONCO/Reveal Dx Lung & Colon Cancer Assay (O/RDx-LCCA) — Pillar Biosciences, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- xT CDx — Tempus Labs, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo (uz uparen normalni uzorak iz krvi ili pljuvačke)
- KRASNGS
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- xT CDx — Tempus Labs, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo (uz uparen normalni uzorak iz krvi ili pljuvačke)
- KRASNGS
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- Praxis Extended RAS Panel — Illumina, Inc.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Panitumumab,Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Sotorasib
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Cetuximab,Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Adagrasib
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Adagrasib + Cetuximab
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASPCR
Sotorasib + Panitumumab
- Alteracija:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- therascreen KRAS RGQ PCR Kit — Qiagen Manchester, Ltd.
- Uzorak:
- FFPE tkivo
- KRASNGS
Panitumumab
- Alteracija:
- Wild-type (bez mutacije)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Odobreni test:
- MI Cancer Seek (MCS) — Caris Life Sciences
- Uzorak:
- FFPE tkivo
Lista se odnosi na testove odobrene za tržište SAD (FDA — List of Cleared or Approved Companion Diagnostic Devices) i navodi se informativno. Odobrenje u SAD ne znači da je test ili lijek registriran, validiran, klinički dostupan ili refundiran u Bosni i Hercegovini — to su odvojena pitanja. Lista ne mijenja ESCAT klasifikaciju: ESCAT se ne izvodi iz regulatornog odobrenja. Provjereno: 2026-08-02.
Nivoi terapijskih dokaza
Asocijacije biomarker–lijek za ovaj gen, rangirane po nivou dokaza (37). Ovi nivoi dokaza nisu isto što i ESCAT tierovi i ne izvode se jedan iz drugog.
Nivoi terapijskih dokaza
- Nivo 1Biomarker koji FDA priznaje kao prediktivni za odgovor na odobreni lijek u toj indikaciji.
- Nivo 2Biomarker koji se u stručnim smjernicama navodi kao prediktivni za odgovor na lijek u toj indikaciji.
- Nivo 3Klinički dokazi podržavaju biomarker kao prediktivni — lijek je u ispitivanju ili je dokaz iz druge indikacije.
- Nivo 4Biološki (pretklinički) dokazi podržavaju biomarker kao prediktivni.
| Nivo | Gen | Alteracije | Tip tumora | Lijek | Porijeklo |
|---|---|---|---|---|---|
| Nivo 1 | KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Adagrasib + Cetuximab | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Sotorasib + Panitumumab | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | G12C | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Sotorasib | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | onkogene mutacije | Serozni karcinom jajnika niskog gradusa | Avutometinib + Defactinib | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | divlji tip (wildtype) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | divlji tip (wildtype) | Kolorektalni karcinom | Cetuximab + Chemotherapy | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | divlji tip (wildtype) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab | Somatsko |
| Nivo 1 | KRAS | divlji tip (wildtype) | Kolorektalni karcinom | Panitumumab + Chemotherapy | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Karcinom Vaterove ampule | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Karcinom Vaterove ampule | Sotorasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Adagrasib + Panitumumab | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Kolorektalni karcinom | Sotorasib + Cetuximab | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Hepatobilijarni karcinom | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Adenokarcinom pankreasa | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Adenokarcinom pankreasa | Sotorasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Karcinom tankog crijeva | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | G12C | Karcinom tankog crijeva | Sotorasib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Erdheim-Chester bolest | Cobimetinib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Erdheim-Chester bolest | Trametinib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Histiocitoza Langerhansovih ćelija | Cobimetinib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Histiocitoza Langerhansovih ćelija | Trametinib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Rosai-Dorfman bolest | Cobimetinib | Somatsko |
| Nivo 2 | KRAS | onkogene mutacije | Rosai-Dorfman bolest | Trametinib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | G12A, G12D, G12R, G12S, G12V | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Daraxonrasib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | G12A, G12D, G12R, G12S, G12V | Adenokarcinom pankreasa | Daraxonrasib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | G12C | Gastrointestinalni neuroendokrini tumori jednjaka/želuca, Tubularni adenom kolona, Karcinom anusa, Ezofagogastrični karcinom | Adagrasib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | G12D | Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC) | Setidegrasib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | G12D | Adenokarcinom pankreasa | Setidegrasib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | onkogene mutacije | Histiocitoza | Cobimetinib | Somatsko |
| Nivo 3 | KRAS | onkogene mutacije | Histiocitoza | Trametinib | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | G12A, G12D, G12R, G12S, G12V | Svi solidni tumori | Daraxonrasib | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | G12D | Svi solidni tumori | MRTX1133 | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | G12D | Svi solidni tumori | Setidegrasib | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | onkogene mutacije | Svi solidni tumori | Binimetinib | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | onkogene mutacije | Svi solidni tumori | Cobimetinib | Somatsko |
| Nivo 4 | KRAS | onkogene mutacije | Svi solidni tumori | Trametinib | Somatsko |
- Nivo 1KRASSomatsko
Adagrasib + Cetuximab
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 1KRASSomatsko
Sotorasib + Panitumumab
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 1KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Nivo 1KRASSomatsko
Sotorasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Nivo 1KRASSomatsko
Avutometinib + Defactinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Serozni karcinom jajnika niskog gradusa
- Nivo 1KRASSomatsko
Cetuximab
- Alteracije:
- divlji tip (wildtype)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 1KRASSomatsko
Cetuximab + Chemotherapy
- Alteracije:
- divlji tip (wildtype)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 1KRASSomatsko
Panitumumab
- Alteracije:
- divlji tip (wildtype)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 1KRASSomatsko
Panitumumab + Chemotherapy
- Alteracije:
- divlji tip (wildtype)
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 2KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Karcinom Vaterove ampule
- Nivo 2KRASSomatsko
Sotorasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Karcinom Vaterove ampule
- Nivo 2KRASSomatsko
Adagrasib + Panitumumab
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 2KRASSomatsko
Sotorasib + Cetuximab
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Nivo 2KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Hepatobilijarni karcinom
- Nivo 2KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Adenokarcinom pankreasa
- Nivo 2KRASSomatsko
Sotorasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Adenokarcinom pankreasa
- Nivo 2KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Karcinom tankog crijeva
- Nivo 2KRASSomatsko
Sotorasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Karcinom tankog crijeva
- Nivo 2KRASSomatsko
Cobimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Erdheim-Chester bolest
- Nivo 2KRASSomatsko
Trametinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Erdheim-Chester bolest
- Nivo 2KRASSomatsko
Cobimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Histiocitoza Langerhansovih ćelija
- Nivo 2KRASSomatsko
Trametinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Histiocitoza Langerhansovih ćelija
- Nivo 2KRASSomatsko
Cobimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Rosai-Dorfman bolest
- Nivo 2KRASSomatsko
Trametinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Rosai-Dorfman bolest
- Nivo 3KRASSomatsko
Daraxonrasib
- Alteracije:
- G12A, G12D, G12R, G12S, G12V
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Nivo 3KRASSomatsko
Daraxonrasib
- Alteracije:
- G12A, G12D, G12R, G12S, G12V
- Tip tumora:
- Adenokarcinom pankreasa
- Nivo 3KRASSomatsko
Adagrasib
- Alteracije:
- G12C
- Tip tumora:
- Gastrointestinalni neuroendokrini tumori jednjaka/želuca, Tubularni adenom kolona, Karcinom anusa, Ezofagogastrični karcinom
- Nivo 3KRASSomatsko
Setidegrasib
- Alteracije:
- G12D
- Tip tumora:
- Nemikrocelularni karcinom pluća (NSCLC)
- Nivo 3KRASSomatsko
Setidegrasib
- Alteracije:
- G12D
- Tip tumora:
- Adenokarcinom pankreasa
- Nivo 3KRASSomatsko
Cobimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Histiocitoza
- Nivo 3KRASSomatsko
Trametinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Histiocitoza
- Nivo 4KRASSomatsko
Daraxonrasib
- Alteracije:
- G12A, G12D, G12R, G12S, G12V
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
- Nivo 4KRASSomatsko
MRTX1133
- Alteracije:
- G12D
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
- Nivo 4KRASSomatsko
Setidegrasib
- Alteracije:
- G12D
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
- Nivo 4KRASSomatsko
Binimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
- Nivo 4KRASSomatsko
Cobimetinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
- Nivo 4KRASSomatsko
Trametinib
- Alteracije:
- onkogene mutacije
- Tip tumora:
- Svi solidni tumori
Asocijacije biomarker–lijek navode se informativno, u obrazovne svrhe. Nivo dokaza odnosi se prvenstveno na regulatorni i smjernički kontekst SAD — ne znači da je lijek registriran, dostupan ili refundiran u Bosni i Hercegovini. Ovi nivoi dokaza nisu isto što i ESCAT tierovi i ne izvodimo jedan iz drugog. Lista ne predstavlja terapijsku preporuku. Provjereno: 2026-08-02.
Biomarkeri rezistencije na terapiju
Alteracije ovog gena za koje se navodi rezistencija na određeni lijek (3). Ovi unosi znače da se korist od navedenog lijeka ne očekuje.
Nivoi rezistencije
- Rezistencija R1Biomarker koji FDA priznaje kao pokazatelj rezistencije na odobreni lijek u toj indikaciji.
- Rezistencija R2Klinički dokazi povezuju biomarker sa rezistencijom na navedeni lijek.
| Nivo | Gen | Alteracije | Tip tumora | Lijek (rezistencija) | Porijeklo |
|---|---|---|---|---|---|
| Rezistencija R1 | KRAS | Oncogenic Mutations | Kolorektalni karcinom | Cetuximab | Somatsko |
| Rezistencija R1 | KRAS | Oncogenic Mutations | Kolorektalni karcinom | Panitumumab | Somatsko |
| Rezistencija R1 | KRAS | Oncogenic Mutations | Kolorektalni karcinom | Tucatinib + Trastuzumab | Somatsko |
- Rezistencija R1KRASSomatsko
Cetuximab
- Alteracije:
- Oncogenic Mutations
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Rezistencija R1KRASSomatsko
Panitumumab
- Alteracije:
- Oncogenic Mutations
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
- Rezistencija R1KRASSomatsko
Tucatinib + Trastuzumab
- Alteracije:
- Oncogenic Mutations
- Tip tumora:
- Kolorektalni karcinom
Unosi nivoa R1 i R2 označavaju rezistenciju: uz navedenu alteraciju se ne očekuje korist od navedenog lijeka. Podaci se navode informativno, u obrazovne svrhe — ne predstavljaju terapijsku preporuku, ne govore o dostupnosti lijeka u Bosni i Hercegovini i ne mijenjaju ESCAT klasifikaciju. Provjereno: 2026-08-02.
Gen u panelima i bazama
Kako je ovaj gen klasificiran u listi kancerogenih gena i na kojim se genomskim panelima nalazi. Podatak je informativan i ne govori o kliničkoj primjenjivosti kod pojedinog pacijenta.
- KRASOnkogen7/7 izvoraMSK-IMPACTMSK-HEMEFoundationOneFoundationOne HemeVogelsteinCOSMIC CGC v99
Provjereno: 2026-08-02. Kompletna lista gena →
Smjernice
- ESMO preporuke za NGS (2024) uključuju KRAS G12C među alteracijama koje treba testirati kod uznapredovalog NSCLC-a te RAS status kod mCRC-a.
- Prije primjene anti-EGFR antitijela u mCRC-u obavezan je prošireni RAS status (KRAS/NRAS egzoni 2–4).
- Nacionalne i institucionalne smjernice u BiH provjeravaju se zasebno.
Reference
- ESMO Scale for Clinical Actionability of Molecular Targets (ESCAT), zvanična stranica ESMO-a. izvor
- Mateo J, et al. A framework to rank genomic alterations as targets for cancer precision medicine: the ESMO Scale for Clinical Actionability of molecular Targets (ESCAT). Ann Oncol. 2018;29:1895–1902. izvor
- Mosele MF, et al. Recommendations for the use of next-generation sequencing (NGS) for patients with advanced cancer in 2024: a report from the ESMO Precision Medicine Working Group. Ann Oncol. 2024;35:588–606. Corrigendum: doi:10.1016/j.annonc.2024.11.010 izvor
- U.S. Food and Drug Administration. List of Cleared or Approved Companion Diagnostic Devices (In Vitro and Imaging Tools). izvor
- European Medicines Agency. Personalised medicine in oncology (pregled regulatornog okvira). izvor
- Europska komisija. Medical devices and in vitro diagnostics (Uredba (EU) 2017/746 — IVDR). izvor
- Agencija za lijekove i medicinska sredstva BiH. Registar lijekova 2026 (PDF). izvor
- Agencija za lijekove i medicinska sredstva BiH. Spisak lijekova (online pretraga). izvor
- Skoulidis F, et al. Sotorasib for Lung Cancers with KRAS p.G12C Mutation. N Engl J Med. 2021;384:2371–2381. izvor
- Douillard JY, et al. Panitumumab–FOLFOX4 Treatment and RAS Mutations in Colorectal Cancer. N Engl J Med. 2013;369:1023–1034. izvor
Šta je ESCAT?
ESCAT (ESMO Scale for Clinical Actionability of molecular Targets) rangira koliko je neka molekularna meta klinički primjenjiva. Tier se ne dodjeljuje genu, nego tačnoj kombinaciji: alteracija + tumor/histologija + stadij ili klinički kontekst + terapija.
Okvir: ESMO ESCAT — osnovni okvir (2018). Izvori: ESMO ESCAT stranica; Mateo J et al. Ann Oncol. 2018;29:1895–1902; Mosele MF et al. Ann Oncol. 2024;35:588–606.